Krotki kurs poprawy jakosci rozumowania - VII

Pozostaly jeszcze trzy rodzaje bledow robionych przy budowaniu jakiejs argumentacji, ktore polegaja na odwolywaniu sie do nieistotnych dla niej stwierdzen.

3. Odwolywanie sie do Ogolnego Przekonania, (Appeal to General Belief), ( Ad Populam).

Polega on na utrzymywaniu, ze twierdzenie, ktore ma byc udowodnione, jest poprawne poniewaz ludzie ogolnie rzecz biorac, wierza w nie. czasami takie apelowanie jest czescia szerszego argumentu. Oto przyklad: "Wszyscy wiemy, ze ludzie na zasilku sa zbyt leniwi by pracowac. Przeto, powinnismy zrobic program wymagajacy od ludzi na zasilku, pracy spolecznej by w ten sposob zarobili pieniadze".

"W tym przypadku powszechna opinia jest wykorzystywana jako autorytet sluzacy zaakceptowaniu dowodzonego twierdzenia. Jednakze trudno jest nyslec o jakiejkolwiek sprawie, w ktorej "wiekszosc ludzi" powinna byc uwazana za za autentyczny autorytet, ten cytowany blad jest szczegolnym przypadkiem apelowania do "nieodpowiedniego" autorytetu". Czyli jest to jakas odmiana bledu przedstawionego wczesniej jako nr 2.

4. Apelowanie do Powszechnych Postaw i Emocji (Appeal to Popular Attitudes and Emotions), (Ad Populam).

Idzie tu o takie manipulowaniu ludzmi, by sklonic ich do akceptowania twierdzen, ktore nie zostaly udowodnione. "Ten blad jest popelniany poprzez odwolywanie sie raczej  do nich, niz do majacych znaczenie przyczyn i dowodow". Oto przyklad: "Powiem ci dlaczego wierze, ze mielismy racje walczac w Iraku. Wierze, bo kocham moj kraj. Jesli ty tez kochasz nasz kraj, to sie ze mna zgodzisz".

5. Blad Hazardzisty ( Gambler's Fallacy). "Klasyczny i bardzo kuszacy przypadek bledu hazardzisty leci jak nastepuje: 'Zgodnie z prawem srednich, jesli bedziesz rzucal moneta, to powinien w 50% przypadkow wyjsc orzel i w 50% wyjsc reszka. W ostatnich 10 przypadkow wyszla reszka. Tak wiec szansa wyrzucenia reszki wyczerpala sie. Lepiej teraz postawmy na orzelka'. "Przy takiej pokusie rozumowanie jest bledne. Kazdy rzut moneta jest niezalezny od innych. Jesli moneta jest 'uczciwa', czyli dobrze wywazona, to nawet sto kolejnych wynikow w postaci orzelka czy reszki, nie ma zadnego zwiazku z prawdopodobienstwem, ze nastepny rzut przyniesie rezultat w postaci orla, albo reszki. W dlugim okresie czasu mozna oczekiwac, ze ilosc orlow i reszek bedzie rowna, ale to nie ma nic wspolnego z oczekiwaniem, ze nastepny rzut moneta, podobnie jak kazdy inny, ktory po nim nastapi, da oczekiwany rezultat [...] Idea, ze cos sie 'nalezy' czy moze byc zaplanowane zwykle odgrywa swa role w bledzie hazardzisty. Dziesiec rzutow moneta bez wyniku w postaci orzelka, wiec 'nalezy sie' by wyszlo na orzelka; piecdziesiat lat bez huraganu w Miami, wiec w tym roku 'nalezy sie' huragan [...] wszystkim takim pokusom nalezy sie opierac".

Zrodlo:

R.Munson, D.Conway, A.Black, "The Elements of Reasoning", Thomson&Wadsworth, Australia,Canada, Singapore, Spain, United Kingdom, United States, 2004.