Nauki spoleczne spsialy

To bylo od dawna wiadomo, ale nie bylo dowodow na to, jak dalece proces ten sie posunal. Czastkowe badania pokazywaly nadreprezentacje Demokratow wsrod ludzi z nauk spolecznych. Na przyklad dowiedziono tego w 11 kalifornijskich uniwersytetach (Cardiff&Klein, 2005). Zjawisko to dostrzezono rowniez w ekonomii, prawie, historii, dziennikarstwie i psychologii (Langbert i inni, 2016). Podobnie w szkolach prawniczych (Bonica i inni,2016) oraz w 116 college'ach w 30 stanach (Langbert&Stevens, 2021). Brakowalo systematycznych badan o szerszym zasiegu.

W tych dniach pojawila sie publikacja o takich wiekszych ambicjach. Nosi tytul: "The ideological orientation of academic social science research 1960-2024", Theory and Society (2026) 55:25. Jej autorem jest James Manzi z Oxford University. Jak wskazuje tytul, tekst ten przesuwa uwage z politycznej samoidentyfikacji pracownikow nauki na ideologiczny charakter ich publikacji. Widac tez, ze okres, ktory objela analiza obejmuje ponad 60 lat. To bardzo duzo.

Rownie imponujaca jest database, z ktorej autor korzystal. Nosi nazwe "Open Alex" i zawiera ponad 260 mln. prac naukowych z 11 dyscyplin: antropologii, komunikacji, kryminologii, ekonomii, studiow etnicznych, gender studies, nauk politycznych, administracji publicznej i socjologii. Zastosowano modele jezykowe LLMs i 2025 U.S. spektrum ideologiczne. Publikacje oceniano wedlug liczacej 11 stopni skali. Cyfre zero przyporzadkowano orientacji skrajnie prawicowej, zas 10 - skrajnie lewicowej. Pomiedzy nimi byly: 1-radykalnie prawicowa, 2-prawicowa populistyczna, 3-konserwatywna,4-centroprawicowa, 5-centrowa, 6-centrolewicowa,7-progresywna (postepowa), 8- lewicowa, 9-radykalnie lewicowa i 10-skrajnie lewicowa. Stopnie skali byly ilustrowane nazwiskami znanych politykow oraz znanymi mediami. Przykladowo, D.Trump jest prawicowo-populistyczny, J.Biden - centrolewicowy, a barmanka AOC - lewicowa. Zas wsrod mediow, Wall Street Journal jest centroprawicowy, a Reuters, US Today i The Washington Post - centrowe. Na dziewiatym stopniu znalazl sie "Jacobin". Gdyby dac pohulac wiecej lewicy, to moze pojawilyby sie media o nazwach: "Stalin" czy "Lenin".

Analiza ujawnila caly szereg regularnosci empirycznych, ktorych dotad nikt systematycznie nie pokazal. Pierwsza i uderzajaca, brzmiala tak: kazdego roku, w kazdej dyscyplinie nauk spolecznych 90% publikacji bylo lewicowych. Proces psucia sie przyspieszyl w latach 1990-2024. Najczesciej publikacje lewicowe plasowaly sie na stopniach od 6 do 8 skali. Najbardziej zlewaczaly gender studies (7.6), po nich ida studia etniczne (7.4) i antropologia (7.4). To jasne. Takze zgodnie z moimi oczekiwaniami najmniej zlewaczala okazala sie ekonomia (5.7). Niestety, mniej lewicowe publikacje pochodzily z psychologii (6.&) i nauk politycznych (6.2), niz z socjologii (6.9).

Nie dosc zlego, trendy wygladaja paskudnie. Nastapilo przejscie od reagowania na zewnetrzne cykle polityczne (wahadlo: Republikanie-Demokraci) do reprodukowania wewnetrznego orientacji lewicowej. Doszlo do tego, ze orientacja lewicowa jest trwala i nabiera intensywnosci.